Jasan Pogled
1 Razmišljanje istorijskog čoveka u intelektualnim slikama konstrukcija u ogledalu nigde se ne sveti više nego tamo gde je reč o biću žene i bivstvu žene i gde treba da bude reč. Onaj ko smatra ženu za negativnu sliku muškarca, za njegovu dopunu, polovinu koja mu pristaje bez ostatka, i […]
1 Posle svega rečenog o praslikama, bila bi neoprostiva greška da se i dalje brka učenje o čoveku s antropologijama koje su zamišljene u istorijskim vremenima. Baština najpre i iznad svega vidi u čoveku ljudsku prasliku, božansku inteligenciju; u pojedinim ljudskim ličnostima, pak, bića ove božanske inteligencije obeležena su pečatom […]
1 Razliku između drevnog i istorijskog čovečanstva moguće je označiti jednom jedinom mišlju i to na sledeći način: Drevno čovečanstvo je videlo uzajamnu vezu između kruženja prirode i sudbine bogova. Kada je istorijski čovek primetio kakvu je uzajamnu vezu videlo arhaičko doba, pomislio je: primarno očito može da bude samo […]
1 U Indiji se razlikuju dve vrste drevne baštine. Jedna je objavljenje. Objavljenje je nastalo zajedno sa svetom. To je Veda. Čuva je i održava Prvo Biće, Lični Brahman. Nesumnjiv, neprikosnoven i punovažan. Druga je prava baština, ona koja je znamenita od samog početka. To je zbirka koja se odnosi […]
Sledi primena budnosti. Sve što je svetlost bledo je u odnosu na dušu. Sve što je tanko grubo je u odnosu na dušu. Sve što je lako teško je u odnosu na dušu. Sve što je život smrt je u odnosu na dušu. Sve što postoji nema ga u odnosu […]
1 Nekada, ako bi u Egiptu ili Grčkoj bio nađen međusobno sličan običaj, način života ili zgrada, prvo pitanje je bilo: koji narod je to uzeo od drugog naroda? Šta je starije? Ko je pronalazač a ko imitator? Bilo je sasvim očiglednih slučajeva kakvi su u Egiptu i Grčkoj ili […]
1 Čoveka potonulog u omamljenost u razdoblju istorije ne budi sakralna ličnost. Sakralno svojstvo ličnosti je izgubljeno, a mnoštvo pokušaja kojim je ona pokušala da povrati to svojstvo, okončano je neuspehom. U razdoblju istorije Učitelj Života nije čovek, nego knjiga. Ono neposredno objavljenje što je u drevna vremena bio sakralni […]
S ovih stranica u vas gleda pet tisućljeća. To što se u tih pet tisućljeća dogodilo na površini to je sačuvala svjetska povijest; prokleta povijest ratova, gladi, revolucija, propasti naroda, krvoprolića. Ali nije to jedina povijest. Ispod i iza postoji blagoslovljena povijest umjetnosti, religija, filozofija i pjesništva. Ova druga je […]
1 Oko šeststote godine pre Hrista, na pragu drevnog doba stoje mnogi ljudi kao što su Lao-ce i Konfučije u Kini, Buda u Indiji, poslednji Zaratustra u Iranu, ili, da ne idemo tako daleko, u Grčkoj: Heraklit, Pitagora i Empedokle. Slika ovakvih ljudi je već i u prvi mah očaravajuća. […]
U našoj kulturi dobro poznati i veoma popularni mađarski pisac, esejista i mislilac Bela Hamvaš načinio je veoma smeo i ambiciozni poduhvat – izdvojio je iz celokupne duhovne istorije covecanstva ona, po njegovom mišljenju, najznačajnija pisana dela (zapravo, njihove odlomke) i od njih sastavio zbornik najumnijih mislilaca ljudske istorije, od […]