Wagner je britanska televizijska mini-serija iz 1983. godine koja predstavlja jedno od najambicioznijih ostvarenja posvećenih životu i delu nemačkog kompozitora Riharda Vagnera. Režiju potpisuje Toni Palmer, scenario je napisao Čarls Vud, dok naslovnu ulogu tumači legendarni Ričard Barton, čija se interpretacija smatra jednom od najupečatljivijih u njegovoj bogatoj karijeri.
Serija prati Vagnerov život od revolucionarnih događaja u Drezdenu 1849. godine pa sve do njegove smrti u Veneciji 1883. godine. Kroz deset epizoda prikazani su njegovi umetnički uspesi, politički angažman, godine izgnanstva, složeni ljubavni odnosi, prijateljstva i sukobi sa najznačajnijim ličnostima tadašnje Evrope, kao i nastanak njegovih najvažnijih muzičkih dela.
Poseban akcenat stavljen je na Vagnerov odnos sa bavarskim kraljem Ludvigom II, koji je bio njegov najveći pokrovitelj i omogućio ostvarenje ideje o izgradnji čuvene festivalske opere u Bajrojtu. Serija prikazuje i njegovu vezu sa Kozimom Vagner, ćerkom Franca Lista, kao i prijateljstvo i kasniji raskid sa filozofom Fridrihom Ničeom.
Pored Ričarda Bartona, u seriji nastupa impresivna međunarodna glumačka ekipa. Kozimu Vagner igra Vanesa Redgrejv, Minu Planer Džema Krejven, dok se u ostalim ulogama pojavljuju Ronald Pikap kao Fridrih Niče, Mart Keller kao Matilda Vezendonk, Migel Herc-Kestranek kao Hans fon Bilov i Laslo Galfi kao kralj Ludvig II Bavarski. U manjim, ali značajnim ulogama pojavljuju se i glumačke legende Džon Gilgud, Lorens Olivije i Ralf Ričardson.
Jedna od najvećih vrednosti ovog ostvarenja jeste njegova autentičnost. Serija je snimana na istorijskim lokacijama širom Evrope, uključujući zamak Nojšvanštajn, palatu Herenkimze, Rezidenciju u Minhenu, kao i lokacije u Švajcarskoj, Austriji, Italiji, Mađarskoj i Irskoj. Vizuelni identitet potpisuje proslavljeni direktor fotografije Vitorio Storaro, dok je Vagnerovu muziku za potrebe snimanja dirigovao čuveni ser Georg Šolti, što seriji daje poseban umetnički značaj.
Prvobitna Palmerova zamisao bila je da Wagner bude igrani film u trajanju od sedam sati i četrdeset šest minuta. Kasnije je delo skraćeno za bioskopsku distribuciju, da bi televizijska verzija bila podeljena u deset epizoda ukupnog trajanja od gotovo devet sati. Godine 2011. objavljena je restaurirana verzija u visokoj rezoluciji, koja najvernije predstavlja autorovu originalnu viziju.
Po prikazivanju u Evropi, serija je dočekana izuzetno pozitivnim kritikama. Brojni filmski i muzički časopisi ocenili su je kao monumentalno umetničko ostvarenje, hvaleći režiju, fotografiju, muziku i Bartonovu glumačku interpretaciju. Kritičari su je poredili sa velikim biografskim filmovima poput Gandija, Reds i Gansovog Napoleona. Nasuprot tome, u Sjedinjenim Američkim Državama emitovana je znatno skraćena verzija, koja nije naišla na dobar prijem kod dela američke kritike.
Danas se Wagner smatra jednim od najznačajnijih televizijskih biografskih projekata posvećenih svetu klasične muzike. Zahvaljujući spoju istorijske autentičnosti, vrhunske glume, impresivne produkcije i bogate Vagnerove muzike, mini-serija i dalje predstavlja nezaobilazno ostvarenje za ljubitelje opere, istorije muzike i biografskih drama.
